Tweekringsontvanger

Vierlamps radio-ontvanger op wisselstroom met  ingebouwde luidspreker. Net als de KY107 (1930-1931) werd het toestel "Zanger aan de wand" genoemd.

   Otto van Tussenbroek

Het ontwerp - in strakke Haagse Stijl - is van Otto van Tussenbroek (1882-1957).
De kast is van eikenhout, versierd met twee halfronde coromandelhouten ornamenten aan weerszijden van het front en met twee ronde openingen, afgedicht met bruin luidsprekerdoek, in de zijkanten. Het front, met bruin luidsprekerdoek, is van zwart craquelé geverfd aluminium (bovenste stuk) en blik (onderste stuk).
De achterwand bestaat uit drie delen: een metalen deel met het woord "Erres", dat het voedingsblok bedekt, een zilverkleurig kartonnen deel dat het middelste compartiment afdekt en een metalen deel aan de onderzijde met daarin het woord "Radio".
De knoppen van links naar rechts: Primaire afstemming, terugkoppeling, secondaire afstemming, golflengteschakelaar. De beide schaaltjes (schaalverdeling 0-100) worden verlicht door een fietslampje (6 V, 0,3 A).
De radio werd gemaakt door Van der Heem & Bloemsma in Den Haag. Datumstempel op de luidspreker: 1 september 1931.
Op het chassis is een grammofoonaansluiting aangebracht. Ook de aarde en antennebussen zitten op de chassisplaat. De Philips elektrodynamische luidspreker 2044 is met een aparte stekker op het chassis aangesloten, zodat ook een externe luidspreker kan worden gebruikt.
Lang was onduidelijk of de E452, die volgens het schema in dit toestel gebruikt werd, echt gemaakt is zonder de toevoeging "T". In een artikel in de krant Voorwaarts; sociaal-democratisch dagblad, van 27 oktober 1931 werd de lamp beschreven als een "schermroosterlamp bespoten met een laagje zink". Latere uitvoeringen zijn goudkleurig, maar er is nog altijd geen verklaring voor de toevoeging "T".
In 1932 werd het toestel door Lindeteves-Stokvis ook uitgebracht in het voormalige Nederlands-Indië. Die radio was uitsluitend bedoeld voor ontvangst op de korte golf (14-200 meter). De korte golf is bij dit toestel verdeeld over drie schakelstanden, te weten omhoog: 14 tot 35 meter, omlaag: 30 tot 80 meter en midden: 70-200 meter. De buizen van dit toestel: E428, E462, C453 en 1823. In 1933 kwam men met de "Luxe" versie, met iets uitgebreide korte golf (12-200 meter) en met een Baker elektrodynamische luidspreker.
De oorspronkelijke prijs van het Nederlandse toestel was f 175,-; de Indische versie kostte bij introductie f 240,-. De luxe versie kostte f 250,-.
Gegevens Buizen  
Serienummer: 83745
Seriegrootte: ± 700
Afmetingen (h x b x d): 49 × 37,5 × 18,5 cm
Bouwjaar: 1931
Aangeschaft in: 2013
Voltage: 220 Volt ~
   
Klik op een buis voor meer informatie
   
Origineel schema Restauratieverslag
Hertekend schema Artikel
Gebruiksaanwijzing KY108 Gebruiksaanwijzing KY108 tropenuitvoering

Wat werd in 1931 uitgezonden?

 

Luister naar "Ich bin ja heut' so glücklich" gespeeld door de Amsterdamse Friedmanns Band, opgenomen tijdens een concours voor amateur-jazzorkesten in het Bellevue-gebouw te Amsterdam, uitgeschreven door het tijdschrift "Het leven" in 1931

Achterzijde, met en zonder deel van de achterwand

Zij-aanzicht
Chassis (onderzijde)
Voedingsdeel
  Afbeelding uit een Erres folder uit 1931
Advertentie in het Bataviaasch Nieuwsblad van 18 oktober 1932

Advertentie in de Sumatra Post van zaterdag 14 oktober 1933
Een Indische KY108 gefotografeerd in een museum in Djokjakarta, Indonesië, door Prayudi Wibowo.  
De radio is eigendom geweest van de Indonesische nationale held, Ki Hajar Dewantara (1889-1959), schrijver van het manifest "Als ik een Nederlander was" (1913), een fel protest tegen de plannen van de Nederlandse koloniale overheersers om de Indische bevolking te laten meebetalen aan de viering van 100 jaar onafhankelijkheid van de Franse overheersing van Nederland.
De foto's zijn gemaakt in het aan Dewantara gewijde museum.
Achterwand en golflengteschakelaar lijken verzegeld te zijn geweest met rode lak.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op vrijdag 07 juni 2019