Crystalphone Kunstzaal Edison 4A

In het boek van Frans Driessens, "Opkomst van de Nederlandse radio-industrie", komen twee versies van dit type voor, beiden met een soortgelijke eikenhouten kast. Een model met lampen aan de bovenzijde en spoelen aan de voorzijde, uit het jaar 1926 en een model uit 1927, met inwendige buizen en inwendige terugkoppelspoelen. Het hierboven afgebeelde model is gebouwd in 1926 en lijkt daar met zijn uitwendige terugkoppelspoelen qua ontwerp tussenin te zitten. Het toestel werkt met weerstandsversterking. De buizenbezetting is onbekend maar zal er waarschijnlijk als volgt uitgezien hebben: HF: A409, detector: A409/A410, LF1: A415/A425, LF2: B406.
Het toestel werd in een folder aangeprezen als: "in Nederland gebouwd door Delftsche ingenieurs".
In ieder geval heeft de Delftse ir L.H.M. Huydts een bijdrage geleverd aan het toestel: de sterkteregeling. De antennespoel in het Koomansschema is afgetakt in 8 aftakkingen voor het afstemmen op de golflengte. Parallel op deze spoel is een variabele condensator geschakeld, die van dezelfde aftakkingen gebruik maakt. Van deze aftakkingen wordt ook gebruik gemaakt om het rooster van de detector voor een kleiner of groter deel met de spoel te koppelen. Het voordeel van deze schakeling is dat men met deze speciale roosteraansluiting de hf-genereerneigingen kan onderdrukken, de selectiviteit kan regelen en de schakeling dienst kan doen als sterkteregeling.
	De schakeling (zie hiernaast) werd eerder in iets gewijzigde vorm besproken in het tijdschrift Radio-Nieuws.
	De spoelen I en II hoeven niet inductief met elkaar gekoppeld te zijn. Spoelen I en II, samen in serie, vormen met de parallelcondensator de antennekring. Door spoel II kleiner te maken, wordt de versterking verminderd.
	Als aanbevolen luidspreker worden de Farrand Senior en Junior genoemd, alsmede de Sandar dubbelconus luidspreker.
	Behalve in de Kunstzaal Edison aan de Lange Poten 15 (later Plaats 24), kon het apparaat ook betrokken worden in andere steden, o.a. in Amsterdam, Rotterdam en Utrecht.

Gegevens

Buizen

Serienummer:	1190
Afmetingen (b×h×d):	38,5 × 38,5 × 25 cm
Bouwjaar:	1926
Aangeschaft in:	2007

	Klik op een buis voor meer informatie
	Schema

Achterzijde

Achterzijde met geopend buizencompartiment

In de ruimte onder het chassis is plaats voor een spoelenset en een batterij voor de negatieve roosterspanning (4,5V met een aftakking voor 1,5V). Aansluitpunten voor de overige spanningen, de luidspreker, aarde en antenne en twee reostaten bevinden zich aan de achterzijde van het chassis.

De spoelen voor KG (links) en LG (rechts)

De onderzijde van het chassis

De Farrand Senior luidspreker


Type 4A met buizen op de bovenzijde uit 1926	Type 4A met inwendige buizen en zonder uitwendige terugkoppelspoelen uit 1927. Op de achtergrond een Farrand luidspreker

Advertentie in het tijdschrift Radio Wereld uit 1926

Advertentie in het tijdschrift Radio Wereld uit 1927


Advertentie uit NRC, 1 november 1926	Advertentie uit NRC, 27 oktober 1927